Her ishalde serum gerekmez. Hafif seyreden birçok ishal, ağızdan yeterli sıvı alımı ve takip ile yönetilebilir. Serum ihtiyacı sıvı kaybının derecesine, kişinin yaşına ve genel durumuna göre sağlık değerlendirmesiyle belirlenir. Belirgin sıvı kaybı veya ağızdan sıvı alamama durumunda hekim değerlendirmesi önemlidir.

Serum ishalin nedenini ortadan kaldıran bir tedavi değildir. Amacı, kaybedilen sıvıyı desteklemektir. İshalin nedeni ayrıca değerlendirilmelidir. Belirtiler sürüyor veya ağırlaşıyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ağız ve dudaklarda kuruluk, idrarın belirgin azalması, aşırı susama, baş dönmesi ve belirgin halsizlik sıvı kaybını düşündürebilir. Çocuklarda gözyaşı olmaması, çökük göz ve çökük ense yumuşak noktası (bebeklerde) da önemlidir. Bu belirtiler varsa gecikmeden sağlık değerlendirmesi gerekir.

ORS, ishalde kaybedilen su ve tuzu ağızdan yerine koymak için hazırlanmış bir solüsyondur. Hafif ve orta düzeyli sıvı kaybında sıklıkla ilk tercih edilen yaklaşımdır. Ağızdan sıvı alınabiliyorsa çoğu zaman damar yoluyla serum gerekmez. Ürünün kullanımı ve miktarı için eczacı veya hekim önerisi alınmalıdır.

Ağızdan yeterli sıvı alınamadığında ve sağlık değerlendirmesi sonucunda uygun görüldüğünde düşünülebilir. Kişinin genel durumu, eşlik eden belirtiler ve kronik hastalıkları değerlendirilir. Evde uygulama her kişi için uygun değildir. Uygun olmayan durumlarda sağlık kuruluşuna yönlendirme yapılır.

Kanlı ishal, yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma, belirgin bilinç değişikliği veya idrar yapamama gibi durumlarda beklenmemelidir. Bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar, gebeler ve kronik hastalığı olanlar daha erken değerlendirme gerektirebilir. Evde hemşirelik hizmeti acil tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez.

Bebek ve çocuklarda sıvı kaybı hızlı ilerleyebilir. Bu nedenle damar yoluyla uygulama kararı çocuk hekimi değerlendirmesi gerektirir. Çocuğun yaşı, kilosu ve sıvı kaybı düzeyi belirleyicidir. Bebeklerde ve küçük çocuklarda ishalde önce hekime veya sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.

İleri yaşta sıvı kaybı daha hızlı sorun yaratabilir ve kullanılan bazı ilaçlar durumu etkileyebilir. Halsizlik, kafa karışıklığı veya idrar azalması varsa gecikmeden değerlendirme gerekir. Evde hemşirelik desteği uygun durumlarda takip ve planlama açısından yardımcı olabilir.

Gebelikte ishal ve sıvı kaybı daha yakından değerlendirilmelidir. Ağızdan yeterli sıvı alınamıyorsa veya ateş, karın ağrısı ve kanama gibi belirtiler varsa hekime başvurulmalıdır. İlaç veya damar yoluyla uygulama kararları hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.

Kusma sıvı kaybını hızlandırabilir. Az miktarda ve sık aralıklarla sıvı denenebilir; ancak sıvı tutulamıyorsa sağlık değerlendirmesi gerekir. Bu durumda serum ihtiyacı hekim veya sağlık personeli tarafından belirlenmelidir.

Dışkıda kan görülmesi ciddi bir enfeksiyon veya başka bir sağlık sorununa işaret edebilir. Bu durumda evde uygulama beklenmemeli, gecikmeden hekim veya sağlık kuruluşu değerlendirmesi alınmalıdır.

İshallerin önemli bir kısmı viral nedenlidir ve antibiyotikle tedavi edilmez. Antibiyotik gerekip gerekmediğine hekim karar verir. Hekim önerisi olmadan antibiyotik başlanmamalıdır.

İshal kesici ilaçlar her durumda uygun değildir; özellikle ateşli veya kanlı ishalde ve çocuklarda sakıncalı olabilir. Bu nedenle ilaç kullanımı öncesinde hekim veya eczacı görüşü alınmalıdır.

Genel yaklaşım sıvı alımını sürdürmek ve tolere edildikçe hafif gıdalarla normal beslenmeye dönmektir. Kişiye özel beslenme önerileri için, özellikle bebek, çocuk, yaşlı ve kronik hastalığı olanlarda, hekim görüşü alınmalıdır.

Uygun koşullarda ve yetkili sağlık personeli tarafından damar yolu açılması mümkün olabilir. İşlem öncesinde uygulamanın gerekliliği değerlendirilir. Hijyen ve aseptik kurallara uyulması önemlidir. Beklenmeyen bir durum gelişirse tıbbi değerlendirme gerekir.

Vitamin içeren serumlar her ishal vakasında gerekli değildir. Serumun içeriği kişinin ihtiyacına göre hekim veya sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirilmelidir. Gereksiz damar içi uygulamalardan kaçınılmalıdır.

Süre serumun içeriğine, miktarına ve uygulama hızına göre değişir. Kişinin sağlık durumu da belirleyicidir. Bu nedenle herkes için aynı süre söylemek doğru değildir. Uygulama boyunca kişinin durumu takip edilir.

Uygulama sırasında kişinin genel durumu ve damar yolu bölgesi izlenir. Beklenmeyen bir belirti ortaya çıkarsa uygulama yeniden değerlendirilir ve gerekli sağlık desteği sağlanır. Ciddi reaksiyon şüphesinde 112 aranmalıdır.

Damar yoluyla verilen bazı ilaç ve maddelere karşı reaksiyon gelişebilir. Bu nedenle bilinen alerjiler ve kullanılan ilaçlar uygulama öncesinde sorgulanır. Damar yolu bölgesinde ağrı, şişlik veya kızarıklık gibi değişiklikler de takip edilmelidir.

Şikâyetlerin ne zaman başladığı, kaç kez dışkılandığı, ateş ve kusma olup olmadığı, kullanılan ilaçlar ve bilinen alerjiler hakkında bilgi vermeniz yararlı olur. Varsa hekim önerisi veya reçete hazır bulundurulmalıdır.

Ateş, kusma ve ishal birlikte olduğunda sıvı kaybı daha hızlı gelişebilir. Ağızdan yeterli sıvı alınamıyorsa veya belirtiler ağırlaşıyorsa sağlık değerlendirmesi gerekir. Grip ile ilgili ayrıntılı bilgi için grip sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Belirtilerin birkaç günden uzun sürmesi, giderek ağırlaşması veya sıvı kaybı belirtilerinin ortaya çıkması hâlinde hekim değerlendirmesi gerekir. Risk grubundaki kişilerde beklemeden başvurmak daha doğrudur.

Evde uygulama yalnızca uygun görülen, genel durumu stabil kişiler için gündeme gelebilir. Şiddetli belirtiler, kanlı ishal, bilinç değişikliği veya ciddi kronik hastalık varsa sağlık kuruluşu tercih edilmelidir. Evde hemşirelik hizmeti muayenenin yerine geçmez.

Karşıyaka'nın 27 mahallesi için randevu talebi alınır; Aksoy, Alaybey, Atakent, Bostanlı, Mavişehir, Nergiz ve Şemikler bunlardan bazılarıdır. Hizmetin uygunluğu randevu sırasında kişinin durumuna göre değerlendirilir.

Sayfadaki telefon veya WhatsApp butonlarından iletişim kurabilirsiniz. Görüşmede mahalle, şikâyetler ve varsa hekim önerileri hakkında bilgi verilir. Acil ve hayati durumlarda 112 aranmalıdır.